Vakantiegeld: hoe zit dat ook alweer?

Wellicht is de zomervakantie naar Frankrijk al maanden geleden geboekt. Of wordt het deze keer toch een last-minute met het vliegtuig? Niet gaan en een nieuwe tv aanschaffen is natuurlijk ook nog een optie.

Tekst: Paula Röttjers

De bestemming van het vakantiegeld houdt veel mensen bezig. Toch bestaat er veel onduidelijkheid over de regels voor het vakantiegeld. Wanneer heeft iemand precies recht op vakantiegeld en hoe hoog is het bedrag aan vakantiegeld eigenlijk? Wordt het vakantiegeld ook nog opgebouwd tijdens ziekte of zwangerschapsverlof? Hoog tijd om dit voor de zomervakantie nog een keer op een rijtje te zetten.

Op hoeveel heb ik recht?

Iedereen die in loondienst werkt of een uitkering ontvangt, heeft recht op vakantiegeld. Dit is in principe minstens 8% van het brutoloon. Bij de berekening van het vakantiegeld tellen alle uitbetaalde uren mee. Sinds 1 januari 2018 geldt dat werknemers ook vakantiegeld opbouwen voor de uren die onder overwerk vallen.

De 8% is een minimum. In de arbeidsovereenkomst met de werkgever kan worden bepaald dat een werknemer meer krijgt. Toch zijn er ook uitzonderingsgevallen mogelijk waarbij een werknemer minder of zelfs geen vakantiegeld ontvangt. In een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) of in een wettelijke regeling kan worden bepaald dat dit geldt voor een bepaalde groep werknemers. Ook wanneer een werknemer meer dan drie keer het minimumloon (ongeveer €4500 per maand) verdient, mag in een schriftelijke overeenkomst tussen de werkgever en werknemer afgesproken worden dat er minder of geen vakantiegeld aan de werknemer uitgekeerd zal worden.

Wanneer wordt het uitbetaald?

Het jaar waarover het vakantiegeld wordt uitbetaald loopt volgens de wet van 1 juni tot en met 31 mei. Daarom valt het uitbetalen ervan vaak samen met het uitbetalen van het loon in mei of juni. De werkgever mag ook op een ander moment uitbetalen, maar het moet minstens één keer per twaalf maanden uitgekeerd worden. De werkgever kan de uitbetaaldatum dus zelf bepalen. Daarnaast kan de werkgever ervoor kiezen om het vakantiegeld maandelijks met het gewone loon uit te keren. In dat geval moet dit wel expliciet in het arbeidscontract staan en moet de werkgever de uitbetaling apart op de loonstrook vermelden. Een werknemer mag dit altijd weigeren als hij het vakantiegeld liever in één keer wil ontvangen.

Ten slotte is het in overleg met de werkgever mogelijk om een voorschot te krijgen of het vakantiegeld al op een eerder moment dan afgesproken te ontvangen. Dit kan handig zijn als een werknemer bijvoorbeeld voor het uitkeren van het vakantiegeld al op vakantie gaat. Het kan echter niet op elk willekeurig moment door de werknemer opgeëist worden: het arbeidscontract is daarin leidend. De werkgever moet dus instemmen met een voorschot of vooruitbetaling.

Een nulurencontract, zwangerschap, ziekte en ontslag

Ook bij een nulurencontract bouwt een werknemer vakantiegeld op. In dit geval wordt het vakantiegeld opgebouwd over de gewerkte uren. Als een werknemer met een nulurencontract op het moment van uitbetaling minder dan een jaar voor een werkgever werkt, wordt het vakantiegeld berekend over de uren die tot dan toe zijn gewerkt. Vaak wordt er bij een nulurencontract echter voor gekozen het vakantiegeld maandelijks uit te keren bij het salaris.

Ook tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof bouwt een werknemer nog steeds volledig vakantiegeld op. Bij ziekte ligt het iets ingewikkelder. De werknemer heeft dan slechts recht op het deel waarvoor de werkgever loon moet doorbetalen. Als een werknemer bijvoorbeeld wegens ziekte nog 70% van het brutoloon ontvangt, dan wordt het vakantiegeld berekend over die 70%.

Tot slot heeft een werknemer bij ontslag recht op nog niet uitbetaald vakantiegeld. Dit dient bij het eindigen van de arbeidsovereenkomst uitbetaald te worden, ook wanneer het ontslag onvrijwillig is.

Wat als het vakantiegeld niet of te laag wordt uitbetaald?

Het komt voor dat een werkgever te weinig vakantiegeld uitbetaalt, of het zelfs helemaal niet betaalt. Dit kan onder andere voorkomen wanneer de werkgever ten onrechte denkt dat het vakantiegeld niet verplicht is, bijvoorbeeld na een zwangerschapsverlof of een periode van ziekte. In dat geval heeft de werknemer de mogelijkheid om het vakantiegeld binnen vijf jaar alsnog te claimen, ook als deze inmiddels voor een andere werkgever werkt.

Conclusie

In veel gevallen heeft de werknemer recht op vakantiegeld. Wel zijn er een paar uitzonderingen waar rekening mee gehouden moet worden. Zo kan het zijn dat er in de eigen arbeidsovereenkomst iets anders bepaald is over de hoogte van het vakantiegeld, omdat de werknemer meer dan drie keer het minimumloon verdient. Ook wanneer een werknemer onder een bepaalde cao valt is het mogelijk dat er minder of geen recht is op vakantiegeld. Daarnaast is er in het geval van ziekte een lager bedrag aan vakantiegeld verschuldigd wanneer de werknemer minder brutoloon ontvangt. Daar staat tegenover dat werknemers bij zwangerschap en bevallingsverlof wel volledig vakantiegeld opbouwen en ook bij een nulurencontract of een ontslag recht hebben op vakantiegeld. Als de werkgever geen of te weinig vakantiegeld betaalt kan de werknemer dit binnen vijf jaar alsnog claimen bij de werkgever. Mochten de vakantieplannen niet helemaal synchroon gepland zijn met het uitbetalen van het vakantiegeld, dan kan de werknemer de werkgever vragen om een voorschot. Zo kan er zorgeloos in de strandstoel worden neergeploft en heeft de werkgever het voordeel dat zijn werknemer volledig ontspannen terug komt van zijn verlof.

Omdat elke situatie anders is, spelen persoonlijke omstandigheden een belangrijke rol. De medewerkers van Rechtswinkel Nijmegen-Oost kijken graag met u mee naar uw situatie en mogelijkheden. Hebt u vragen over dit onderwerp of loopt u tegen dit probleem aan? Kom dan gerust langs tijdens het spreekuur op maandag, woensdag of zaterdag zodat wij u gratis van juridisch advies kunnen voorzien. Ook voor andere juridische problemen kunt u bij ons terecht. Hebt u zelf een onderwerp dat u graag terugziet in één van onze artikelen? Schroom dan niet om dit aan ons te laten weten.